Yeni Ekonomi ve Görüşleriniz

SAİT GÖZÜM /Netaş-Nortel Networks Genel Müdürü

Yeni ekonomiyi nasıl yorumluyorsunuz?
   Yakın geçmişte örneklerini ağırlıklı olarak, Kuzey Amerika ve Avrupa da gördüğümüz .com şirketleri, "yaratılan" ve arza dayalı değerler çerçevesinde dünya borsalarına açıldılar. Söz konusu bu eylem, yeni bir yaklaşım ve "yeni ekonomi" olarak adlandırıldı. Aslında yeni ekonomi, bazı alanlarda, eski ekonomiden hiç de farklı olmadığını çok kısa bir süre içinde ortaya koydu. Biz "yeni ekonomi"yi Internet'in doğasında bulunan ve günümüz dünyasına getirdiği küreselleşme, bireysel hizmetler gibi özellikleri göz önünde bulundurarak, halihazırdaki işletme ve iş yapma biçimlerine yeni bir bakış olarak değerlendiriyoruz. Daha çok "Müşteri" odaklı, ROI (Return On Investment) yatırımın geri dönüşü yerine, ROR (Return On Relations) ilişkilerin geri dönüşü kavramı üzerine kurulu olan bu model; etkileşimli, sonuç odaklı, hızlı, kaliteli ve en çok da yüksek teknoloji destekli bir yapı gerektiriyor.

   Bir diğer değişle klasik ekonomiyi - rasyonel, tek boyutlu, durgun ve olumsuz tepkilerle yönlendirilen kapalı bir sistem, yeni ekonomiyi ise interaktif, dinamik, öngörülmeyen ve dalgalı bir açık sistem olarak da tanımlayabiliriz.

Yeni ekonomi gerçekten var mı?
   Internet'in iş dünyasına ve ekonomiye, şüphesiz bir etkisi var. Internet ortamının oluşturduğu potansiyel pazara baktığımızda, kurum ve kuruluşların söz konusu pazarda yer almak, var olmak ve pay kapmak için, halihazırdaki işlerini bu ortama taşımaları gerekliliği doğmaktadır. İşte bu noktada yeni bir iş yaklaşımı, kültürü ve ekonomi kavramları doğal olarak karşımıza çıkıyor. "İş"in ne olduğu ve nasıl yapılacağı iş sahipleri tarafından biliniyor ancak, Internet kanalıyla aynı işin nasıl yapılacağı yeni bir olgudur.

   Yeni ekonominin en belirgin özelliği bence tümüyle müşteriler tarafından yönlendirilmesidir. Artık teknoloji en geniş anlamda toplumun kullanımındadır ve hem bireylerin hem de şirketlerin çalışma şekillerini etkilemektedir. Satın alanlar ve satanlar hiç olmadığı kadar yakınlaşmış durumda. Tüketiciler çok geniş seçeneklerle karşı karşıya. Fiyatlar şeffaf. Bu ortamda yapılan anlaşmaları çok değil birkaç yıl önce bile öngöremezdik. Tüketici hiç olmadığı kadar pazara girmiş durumda. İş dünyasında da durum çok farklı değil. Şirketler süratle biraraya geliyorlar. Endüstriler birleşiyor. Elektrik idaresinin iletişim alanına, iletişim şirketinin eğlence alanına girdiğini izliyoruz. Sınırlar gerçek anlamda yok oluyor. Şirketler artık ürün değil servis satıyorlar. İnsan kaynakları politikaları değişiyor. Her bir çalışanın başarısı kazandığı ve memnun ettiği müşteri sayısıyla ölçülüyor. Bugün üzerinde önemle durmamız gereken nokta, bu teknolojik devrimin tüm dünya çapında aynı hız ve düzeyde devreye girmemesi sonucu ortaya çıkacak ekonomik farklılıklardır. Şüphesiz ki içinde bulunduğumuz dönem yeni ekonomi ile eski ekonomiye sahip ülkeler arasında büyük bir farka neden olmaktadır. Bu ürkütücüdür.

Eski ekonomiye ne olacak ?
   Eski ekonominin iş yapış felsefesi global ortamda yok olmaya mahkumdur. Yukarıda da belirttiğim gibi Müşteri yeni ekonominin motorudur. Eski ekonomi şirketleri; kendilerine Internet dünyasından en iyi şekilde yararlanacakları, Internet'i bir fayda sağlayıcı araç olarak kullanacakları yollar bularak, bu yeni iş yapma biçimine uyum sağladıkları ölçüde ayakta kalacaklardır. Küreselleşmenin etkisi kaçınılmaz olarak her türlü iş alanını etkileyecektir.

Türkiye'de Internet'in ve yeni ekonominin geleceği konusunda görüşleriniz?
   Internet açısından Türkiye'de çok büyük bir potansiyel var. Araştırmalar 1999 yılında 1 milyonun altında olan kullanıcı sayısının 2000 yılı sonunda 1.5-2 milyona ulaştığını gösteriyor. 2004 yılına kadar ise bu rakamın 10 milyona ulaşması bekleniyor. Türk Telekom, Internet erişim hizmetlerinde fiyat indirimine gitti. Fiyat indirimi ile birlikte, Internet üzerinden verilen hizmetlerin çeşitlendirilmesi ve bağlantı hızının artırılması Internet kullanımını büyük ölçüde artıracaktır.

   Yeni ekonomi ise teknolojiye yatırım yapılması, Internet'in güvenilir, hızlı ve karlı hale getirilmesiyle gelişecektir. Türkiye'de yaklaşık 1,5 milyon Internet abonesi olmasına karşın, abonelerin sadece %2'si e-ticaret yapmaktadır. B2B (business to business) hacminin dünyada 2003 yılında 438 milyar dolara çıkması beklenmektedir. Türkiye'nin bu pazardan azami şekilde yararlanabilmesi için teknolojik yatırımın yanı sıra, şirketlerin organizasyon yapılarını, yeni ekonomi şartlarına uygun şekilde değiştirmesi gerekmektedir. Bu değişikliğin 3 temel unsuru bulunmaktadır. Bunlardan biri, satış ekiplerinin mobil ve hızlı karar verecek yapıda bir "e-sales force" olarak organize edilmesi, diğeri tedarikçilerin "e-partner"lar haline getirilmesi, sonuncusu ise "websurfer"ların "e-buyers" haline getirilmesidir.

Kuruluşunuzun yeni ekonomiye ve Internet pazarına getirdiği katkılar ve yenilikler nelerdir?
   Ortağımız Nortel Networks, Optik, Kablosuz, Yerel Internet ve e-işi kapsayan geniş çözüm yelpazesiyle dünya çapında bir Internet ve iletişim lideridir. Bu ana kadar olandan çok daha hızlı ve güvenilir, yüksek performanslı Internet'i yaratan Nortel Networks, yeni bir işbirliği anlayışı, iletişim boyutu ve ticaret ortamı vaad etmektedir. Nortel'in stratejisi, azami bandgenişliği sağlama yeterliliğine sahip yüksek performanslı Internet'i kurarken, yeni servisler sunmaya ve servis sağlayıcıların ağ mülkiyeti maliyetlerini aşağı çekmeye dayanmaktadır.

   Toplumun beklentilerini karşılayacak yüksek performanslı Internet'in oluşturulabilmesi için bunun karlı olması gerekmektedir. Karlılık olmadan Internetin güvenilirliği, kalitesi, hızı, kapasitesi, güvenliği ve evrensel başarısında yeterli bir gelişme olmayacaktır. Nortel Networks performanslı bir şebeke kurma konusunda sahip olduğu birikim ve sektördeki en geniş ürün yelpazesi ile, müşterilerine Internet'ten kazanç sağlamak için güçlü bir konumda bulunmaktadır.

   Netaş olarak biz de Nortel'in teknoloji ve geniş çözüm yelpazesini, Türkiye'de sahip olduğumuz 34 yıllık yerel deneyim, güçlü Ar-Ge kapasitemiz ve üstün satış sonrası destek hizmetlerimizle birleştirerek Yüksek Performanslı Yeni Internet'i Türkiye'ye getiriyoruz. Ayrıca, ses iletişiminde " 5 Dokuz" yani %99,999 oranındaki güvenirliği, kurmayı vaad ettiğimiz yeni Internet'e taşıyoruz. Kullanılan bir sistemin çökmesi; rekabet gücünü, müşteri sadakatini ve ciroyu olumsuz etkilediğinden, günümüz e-iş ortamında yüzde 99,999 çalışırlık sağlayabilmek büyük önem taşımaktadır.

   Optik Internet çözümlerimiz, şebeke masraflarını düşürürken, bilgiye ışık hızında erişim sağlamaktadır. Kablosuz Internet çözümlerimiz; optik, IP ve kablosuz çözümleri birleştirerek operatörlere genişbandlı Internet servislerine her yerden, ve her zaman yüksek güvenilirlikli ve yüksek hızlı erişim sunma olanağı tanımaktadır. Yerel Internet çözümlerimiz ise, ağ üzerine taşınmış büyük kuruluşların yüksek hızlı Internet erişiminin, kişiselleştirilmiş genişband içeriğinin, business-class VPN, Virtual Private Network-Sanal Özel Ağ) intranet ve extranet'in, küçük işletmeler ve ev-ofisleri ortamına taşınmasını mümkün kılmaktadır. E-iş çözümlerimiz de, müşteri ile olan her temas noktasını daha güçlü ve karlı müşteri ilişkilerine çevirerek yüksek performanslı iş ilişkileri oluşturmaktadır.